Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Ίδρυση – Σκοπός της Εταιρείας

Η Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος (βλ. εκτενές ιστορικό της) άρχισε να λειτουργεί το Σεπτέμβριο του 1990 με προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή και ιδρύθηκε επίσημα στις 14 Απριλίου 1992 με α/α π. 46/1244/46/1992 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου. Είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και έχει την έδρα της στο Βόλο. Σκοπός της είναι, σύμφωνα με το Καταστατικό (άρθρο 2ο) «η διάδοση και εκλαΐκευση των αστρονομικών γνώσεων, ώστε αυτές να γίνουν προσιτές και στους ερασιτέχνες αστρονόμους, η πρακτική εφαρμογή αυτών με παρατηρήσεις, πειράματα, κατασκευές κ.ά. και η μελέτη και έρευνα των σχετικών με την αστρονομία τοπικών στοιχείων για την ανάπτυξη και διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς».

Οι κυριότερες από τις δραστηριότητές της είναι:

1. Περιοδικό «ΟΥΡΑΝΟΣ»
Από την έναρξη της λειτουργίας της η Εταιρεία εκδίδει το 3μηνιαίο περιοδικό «ΟΥΡΑΝΟΣ», πολυγραφημένο στην αρχή, έντυπο και πολύχρωμο αργότερα, μέχρι σήμερα. Εκτυπώθηκε σε 50 τεύχη στην αρχή, 100 το 1993, 500 το 1995, 700 το 1996 και 1500 από το 1998. Tο 1999 κυκλοφόρησε με 32 σελίδες, το 2000 με 48 έγχρωμες σελίδες και το 2007 με 64, ενώ το 2008 έφθασε τις 80 σελίδες, όλες έγχρωμες. Διαδίδεται δε σε όλη την Ελλάδα με συνδρομές, ακόμη και στο εξωτερικό. Αρκετές φορές περιλαμβάνει και ένθετα cd, αφίσες, άλμπουμ φωτογραφιών κ.λπ. Στα περιεχόμενά του περιλαμβάνονται αστρονομικά και διαστημικά άρθρα, αστρονομικά νέα, αστροεφημερίδα, δραστηριότητες των αστρονομικών συλλόγων της Ελλάδος και πολλά άλλα.

2. Συγκεντρώσεις και παρατηρήσεις στο 1ο Λύκειο Βόλου
Ο συνδετικός κρίκος των Μελών της Εταιρείας με το ευρύ κοινό του Βόλου και της Μαγνησίας γενικότερα αποτέλεσε το 1ο Λύκειο, το οποίο είναι εφοδιασμένο ήδη με 3 διοπτρικά τηλεσκόπια από το 1967 (το πρώτο). Πολλά κυριακάτικα βράδια γίνονταν μέχρι και το 2000 παρατηρήσεις ουράνιων φαινομένων στο προαύλιό του, ομαδικές συγκεντρώσεις και αστροβραδιές. Έκτοτε γίνονται μόνο ευκαιριακές παρατηρήσεις και εκδηλώσεις, ενώ σε μια αίθουσά του φιλοξενούνται σήμερα τα Γραφεία της Εταιρείας και γίνονται διάφορες αστρονομικές εκδηλώσεις.

3. Διαλέξεις
Ένα από τα πρώτα μελήματα της Εταιρείας ήταν οι οργάνωση διαλέξεων από επιστήμονες – αστρονόμους, τόσο για την έγκυρη ενημέρωση των Μελών πάνω στην επιστήμη της αστρονομίας, όσο και για την επιμόρφωση του ευρύτερου κοινού. Έτσι προσκλήθηκαν και μίλησαν κατά καιρούς οι Ν. Πράντζος, Π. Ροβίθης, Ν. Ματσόπουλος, Ι. Σειραδάκης, Σ. Αυγολούπης, Γ. Γραμματικάκης, Ε. Κοντιζάς, Μ. Κοντιζά, Ε. Λιβανίου, Δ. Σιμόπουλος, Ι. Δαγκλής, Π. Πάτσης, Χ. Βάρβογλης, Χ. Τομπουλίδης, Χ. Ζαχείλας, Ν. Σολωμός, Π. Λασκαρίδης, Κ. Τσίγκανος, Στ. Κριμιζής, Ε. Πλειώνης, κ.ά.

4. Σταδιακή αύξηση των μελών της Εταιρείας
Η πρόοδος και η ανάπτυξη της Εταιρείας καταφαίνεται από τη συνεχή αύξηση των μελών της και από την ποικιλία των επαγγελμάτων που έχουν αυτά, ενώ μεγάλη είναι η προσέλευση νέων στην ηλικία Μελών. Έτσι ενώ το 1990 ξεκίνησε με 27 «Ιδρυτικά Μέλη», το 1993 έφθασε τα 51, το 1995 τα 151, το 1998 τα 250, το 2002 τα 450 και σήμερα (2009) ο κατάλογος των εγγεγραμμένων Μελών φθάνει τα 712. Βέβαια ο κατάλογος των ενεργών Μελών που πληρώνουν κανονικά τις συνδρομές τους δεν ξεπερνά τα 400 Μέλη.

5. Αστροβραδιές έξω από το Βόλο
Πολυάριθμες είναι οι αστροβραδιές που οργάνωσε και οργανώνει η Εταιρεία σε διάφορα μέρη, για ομιλίες, φωτογραφίσεις, «ξεναγήσεις» στον έναστρο ουρανό, παρατηρήσεις κ.ά. αστρονομικές ενασχολήσεις. Κατά την περίοδο του Καλοκαιριού οργανώνονται μια ή δυο αστροβραδιές στα Χάνια Πηλίου, με παρατήρηση, ουρανογραφία, ομιλίες, προβολές και συνεστιάσεις, ενώ στη θέση «Σταυρός» του συνοικισμού του Αγίου Στεφάνου Βόλου (πρώην Σωρού) γίνονται πολλές παρατηρήσεις ευκαιριακών φαινομένων (βροχής διαττόντων, εκλείψεων κ.λπ.).

6. Μαθήματα αστρονομίας για όλους
Προκειμένου η Εταιρεία να κάνει κατανοητές τις τόσο δύσκολες, μερικές φορές, αστρονομικές έννοιες οργάνωσε από την ίδρυσή της τα ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ, τα οποία είχαν καταπληκτική επιτυχία και συμμετοχή του ευρύτερου κοινού. Μέχρι σήμερα (2009) έγιναν 143 μαθήματα αυτού του είδους από επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμους – Μέλη και μη της Εταιρείας, τα οποία κάλυψαν ολόκληρο το φάσμα της αστρονομικής επιστήμης.

7. Σεμινάρια και συνέδρια
Η Εταιρεία οργάνωσε στο Βόλο μαζί με άλλους επιστημονικούς φορείς το 5ο Διεθνές Συνέδριο Πυρηνικής Αστροφυσικής, το 1998, στο οποίο συμμετείχαν πάνω από τα 160 μέλη από όλον τον κόσμο (υπεύθυνος ο Δρ. Νικόλαος Πράντζος), καθώς και το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας και Διαστημικής, το 1999, στο οποίο έλαβαν μέρος όλα τα ερασιτεχνικά σωματεία αστρονομίας της Ελλάδας με 171 συνέδρους. Έλαβε δε επίσημα μέρος, ύστερα από πρόσκληση, σε συνέδρια και σεμινάρια που οργανώθηκαν από μεγάλους αστρονομικούς φορείς της Ελλάδος, όπως είναι η Ελληνική Αστρονομική Εταιρεία, η Ελληνική Αστρονομική Ένωση, τα Πανεπιστήμια, τα Αστεροσκοπεία κ.λπ.

8. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας
Στο Καταστατικό της Εταιρείας (άρθρο 3.1) αναφέρεται ότι στα μέσα για την επίτευξη των σκοπών της Εταιρείας είναι και η διοργάνωση διαγωνισμών. Έτσι πραγματοποιήθηκαν μέχρι τώρα 11 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί Αστρονομίας, με την άδεια του Υπουργείου Παιδείας, σε όλους σχεδόν του νομούς της Ελλάδας. Στους διαγωνισμούς παίρνουν μέρος 350 περίπου μαθητές Λυκείου (το 2001 ήταν 613!) και βραβεύονται κάθε φορά 20 έως 30 μαθητές. Από το 2000 οι πρώτοι του διαγωνισμού, μαθητής – μαθήτρια, μεταβαίνουν στη NASA για 10 ημέρες και φιλοξενούνται δωρεάν, ενώ συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά και μορφωτικά προγράμματα που οργανώνονται. Από το 2007 οι 5 πρώτοι εκπροσωπούν την Ελλάδα στην διεθνή ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ.

9. Παρουσία στα μέσα μαζικής ενημέρωσης
Οι εφημερίδες, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση του Βόλου, αλλά και των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης και των άλλων πόλεων, υπήρξαν ένα ακόμη ενεργό βήμα της Εταιρείας για την πληροφόρηση του κοινού πάνω σε αστρονομικά θέματα, την αποτροπή τους από τις ψευδεπιστήμες της αστρολογίας και των «ούφο», καθώς και την προβολή του αστρονομικού έργου της. Εκτός από τα πολλαπλά δημοσιεύματα, τις συνεντεύξεις, τις τηλεοπτικές εμφανίσεις και τις άλλες επίκαιρες αναφορές Μελών για διάφορα θέματα, υπήρχε και καθορισμένη εβδομαδιαία εκπομπή στο ραδιόφωνο της «Δημοτικής Τηλεόρασης» και εξακολουθεί να υπάρχει από το 1996 συνεχώς στην «Ορθόδοξη Μαρτυρία».

10. Το Θερινό Σχολείο Αστρονομίας
Από το έτος 2000 άρχισε να λειτουργεί κατά την περίοδο του Καλοκαιριού το «Θερινό Σχολείο Αστρονομίας», στο οποίο διδάσκουν καθηγητές – Μέλη της Εταιρείας καθώς και προσκεκλημένοι αστρονόμοι και αστροφυσικοί. Το σχολείο αυτό παρουσίασε μεγάλη πρόοδο, αφού τον πρώτο χρόνο είχε 35 σπουδαστές, ενώ το 2004 έφθασε τους 65. Από το 2005 οι σπουδαστές χωρίζονται σε δυο τμήματα: 1ης βαθμίδας (αρχαρίων) και 2ης βαθμίδας (προχωρημένων). Το 2007 προστέθηκε και το 3ο τμήμα της Ολυμπιάδας, με διαφορετικά μαθήματα, που τα διδάσκουν αστρονόμοι ερευνητές και πανεπιστημιακοί, καθώς και μέλη της Εταιρείας μας. Από το 2009 προστέθηκε ακόμη και 3η βαθμίδα (ανώτερη) και έτσι τα τμήματα που λειτουργούν πλέον είναι τέσσερα και ο καθένας σπουδαστής επιλέγει πιο θα παρακολουθήσει.

11. Η «παγκοσμιότητα» της Εταιρείας
Η Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος έγινε παγκόσμια γνωστή.
Ήδη από το 1994 δημοσιεύονται κάθε χρόνο ετήσιες πληροφορίες για την Εταιρεία στα διεθνή αστρονομικά περιοδικά Astronomical Directory Eyropean και Sky & Telescope.
Στο internet υπάρχουν μόνιμες σελίδες της Εταιρείας, στο σάιτ www.astronomos.gr που ανανεώνονται τακτικά.
Η εταιρεία συμμετέχει ακόμη και σε διάφορα προγράμματα μέσω του internet.

12. Η βιβλιοθήκη της Εταιρείας
Δεν ήταν δυνατό να μην έχει βιβλιοθήκη μια Εταιρεία, με εκπαιδευτικούς σκοπούς. Η δική μας ιδρύθηκε το 1992 και περιλαμβάνει σήμερα 250 αστρονομικά βιβλία, ελληνικά και ξένα, τα οποία προέρχονται όλα από δωρεές. Δυστυχώς τα οικονομικά της δεν επιτρέπουν ακόμη την αγορά βιβλίων.
Το 2004 δωρίθηκε ολόκληρη η βιβλιοθήκη του αστρονόμου Γουλιέλμου Άμποτ, με 400 περίπου τόμους από τον κ. Κ.Σ.Ζ. Η βιβλιοθήκη είναι δανειστική και παρουσιάζει ικανοποιητική κίνηση.

13. Η εκδοτική δραστηριότητα
Εκτός από το περιοδικό «Ουρανός» η Εταιρεία παρουσιάζει, τελευταία και μεγάλη εκδοτική δραστηριότητα με τα βιβλία:
1. Η Ουρανογραφία των Αγίων, με 144 σελίδες, σε σχήμα άλμπουμ 30Χ30 εκ., Βόλος 2005.
2. Θέματα και απαντήσεις Πανελληνίων Διαγωνισμών Αστρονομίας, με 122 σελίδες, σχήματος 17Χ24, Βόλος 2006.
3. Λεξικό αστρονομίας (2η έκδοση με συμπλήρωμα), με 576 σελίδες, Βόλος 2006.
4. Συμπλήρωμα Λεξικού Αστρονομίας (1ης έκδοσης), με 168 σελίδες, σχήματος 17Χ24, Βόλος 2006.
5. Λεξικό Διαστημικής, σχήματος 17Χ24 με 730 σελίδες, Βόλος 2008.

14. Αστρονομικό ημερολόγιο
Από το 2001 άρχισε να κυκλοφορεί και το 4σέλιδο ετήσιο αστρονομικό ημερολόγιο, ως ένθετο του τεύχους Δεκεμβρίου ή Ιανουαρίου του περιοδικού «Ουρανός».

15. Αστρονομικές εκθέσεις
Το 2002 η Εταιρεία πραγματοποίησε στο Κέντρο Τέχνης «Τζόρτζιο Ντε Κίρικο» την πρώτη αστρονομική της έκθεση από 3 έως 18 Φεβρουαρίου με την ευκαιρία των 12 χρόνων λειτουργίας της, η οποία συγκέντρωσε περί τους 2000 επισκέπτες, εκ των οποίων 1400 περίπου μαθητές Δημοτικών και Γυμνασίων. Στον ίδιο χώρο, το Οκτώβριο του 2007 οργανώθηκε αστροφιλοτελική έκθεση του Κλέωνα Διονυσάτου, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 50 χρόνων (1957 – 2007) της διαστημικής εποχής. Άλλες μικρότερες εκθέσεις οργανώνονται κατά καιρούς με διάφορα θέματα.

16. Παραρτήματα
Στο καταστατικό της Εταιρείας (άρθρο 12ο) περιλαμβάνεται και η ίδρυση Παραρτημάτων σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, όπου για διάφορους λόγους (π.χ. έλλειψη ικανών Μελών για την ίδρυση ιδιαίτερου Συλλόγου). Έτσι το 1996 ίδρυσε το 1ο Παράρτημά της στη Νάουσα, το 1999 το 2ο στην Κατερίνη, το 2001 το 3ο στην Κάσο Δωδεκανήσου και το 2004 το 4ο στη Φλώρινα.